Jan Doret
Jan Doret is een vroegere kunuku, gelegen tussen Groot Piscadera en Groot Sint Michiel. Herkomst van de naam is vooralsnog onduidelijk: volgens de historicus Pastoor R. Nooijen was er in het archief van de rooms-katholieke kerk geen Jan Doret te vinden, wel ene Hieronymo Doret die in 1757 zijn tot slaaf gemaakten liet dopen. Ook kwam hij in documenten uit 1800 een zekere Joseph Dorée tegen die tijdens de Franse revolutie uit Saint Dominique kwam, maar er is geen verband met Jan Doret. Een andere auteur Gerard van Buurt, meent dat een fransman, een zekere Jean Doray de naamgever zou zijn, verdere gegevens over deze personage zijn echter onbekend.
Houten kerkje
De inwoners van Jan Doret bezochten vroeger de kerk te Santa Maria. Op 16 april 1919 kocht het Bisdom voor de som van fls 120 een stuk overheidsgrond te Jan Doret waarop nog een huisje stond, waarschijnlijk op de plek van de huidige kerk is gebouwd. Hier werd in 1919 de eerste school van Jan Doret ingericht met daarnaast een houten noodkerk.
In januari 1925 werd de eerste steen gelegd voor het gebouw dat als school en tegelijk ook als kerk dienst zou doen. Het is de huidige Santa Claraschool waar nog een kruis te zien is op het dak van het eerste lokaal en ook de trappen van de ingang van de voormalige kerk. De rest van het gebouw daarachter was en doet nog steeds dienst als schoolgebouw.
De parochie werd opgedragen aan de patroonheilige Mama di Bon Konseho, waarvan de viering op 26 april plaatsvindt. Naast de huidige kerk staat het kerkhof waar ook overledenen uit Boka Sami worden begraven.
In april 1927 werd het onderkomen voor de Zusters van Roosendaal, dat direct naast de kerk staat, en het pastorie ingezegend. Na vertrek van de zusters werd het gebouw tijdelijk als kleuterschool ingericht en werden hier later seminars gehouden. Plannen om van het gebouw een buurtcentrum te maken zijn door gebrek aan financiële middelen vooralsnog niet gerealiseerd waardoor het monument nu helaas in verval is geraakt.
Geïsoleerd
Naarmate de bevolking in Jan Doret en omstreken toenam, – vele families uit Boka Samí vestigden zich hier – werd uitbreiding van de kerk noodzakelijk.
“In 1938 verrees de huidige kerk als één van de jongste parochies op Curaçao, dat naast Jan Doret en Boka , ook de wijken Seru Grandi, Bullenbaai, Malpais, Hamber, De Savaan, Papaya, Souax, Gato, Zegu en de helft van Seru Kandela beslaat De andere helft van laatstgenoemde wijk behoort tot de parochie van Santa Maria”, aldus Ludwig Reiter, jarenlang de rechterhand van de latere pastoor, Amado Römer.
Maar door de afgelegen ligging en de aanleg van het afgesloten Julianadorp bleek de kerk rond 1938 geïsoleerd en moeilijk bereikbaar en bezochten gelovigen uit deze wijken toch liever de kerk van Santa Maria.
In 1946 vroeg de toenmalige pastoor van Jan Doret toestemming aan het gouvernement om putten te slaan voor drinkwater. Het grondwater bleek echter niet bruikbaar voor consumptie en dus werd er water van elders afgeleverd bij de openbare putten in de wijk. Eén van deze putten stond tegenover de kerk in de Kaya Amado Römer, waar later ook de publieke telefoon werd geplaatst. De locatie werd een ontmoetingsplek waar de laatste nieuwtjes werden uitgewisseld.
De wijk werd vroeger gekenmerkt door veel extended families waarbij kinderen hun huis op het erf van hun ouders bouwden, een gewoonte dat bij de jongere generaties niet meer zo vaak voorkomt.
Jan Doret kende diverse hofjes, die in de loop der tijd verdwenen zijn door aanhoudende droogte. De laatste overgebleven Hófi di Coster, was van oudsher onder andere de vergaderplaats voor grote carnavalsgroepen zoals Globo, Pa pasa un pret, Bunitesa di Hardin en Prestige.
Werkgelegenheid
Het wijkprofiel over de bario vermeldt dat men in de bario vaak de kost verdiende met houtskoolbranderijen maar ook met hoedenvlechten. Sinds 1913 werden onafgebroken lessen in hoedenvlechten gegeven aan volwassenen te Santa Rosa, Habaai, Pietermaai en ook te Jan Doret. Bij gebrek aan capabele onderwijzers en geïnteresseerde leerlingen zijn deze cursussen in 1954 gestopt.
Een andere bron voor werkgelegenheid voor Jan Doret en omgeving was het tankpark dat de CPIM, later Shell al vòòr de oorlog had aangelegd te Bullenbaai. De tanks waren voor de opslag en verscheping van de zeer brandbare vliegtuigbenzine. Een brand in zo’n opslag bij de raffinaderij zou desastreuze gevolgen hebben gehad, reden waarom voor het afgelegen Bullenbaai werd gekozen.
Rond 1973 werd olieoverslag big bussiness en werd
te Bullenbaai ook de COT, Curaçao Oil Terminal aangelegd met enorme opslag tanks voor ruwe olie die met supertankers uit de Arabische landen werden aangevoerd. Een deel daarvan werd verwerkt op de raffinaderij, maar het grootste gedeelte werd in kleinere tankers vervoerd naar de Verenigde Staten, waar toen nog geen supertankerhavens waren.
Tubu
Bewoners geven aan dat met de aanleg van het buizenstelsel van de Shell naar Bullenbaai, de wijk in tweeën werd gedeeld, namelijk dilanti tubu en patras di tubu, vóór en achter de buis. Kinderen uit de wijk kochten snoep bij de winkel in de buurt en zaten dan laat in de middag op de nog warme buizen om deze op te peuzelen. Eerst waren het vier buizen die later gereduceerd werden tot één. De plek waar de buis onder de grond verdwijnt gold in de avonduren als ontmoetingsplaats voor de oudere wijkbewoners.
De buizen lopen lopen parallel met de belangrijkste doorgaande weg van Piscadera naar COT: de vroegere Weg naar Bullenbaai dat door de raffinaderij is aangelegd.
Deze weg is op voordracht van de bewoners van Jan Doret is op 6 december 2008 vernoemd naar Mgr. Dr. Amado Römer, die vanaf 1977 tot 2009 priester was te Jandorèt.
Amado Römer
Jan Doret kende eerst diverse Nederlandse priesters, gevolgd door paters van de congregatie San Vicente de Paúl die steeds voor enkele maanden of jaren waren aangesteld. Ludwig Reiter: “Toen kwam voor het eerst een lokale pastoor te Jan Doret: Amado Römer die voor enkele maanden zou invallen maar 30 jaar ononderbroken als interim pastoor aanbleef. Hij praktiseerde ‘ Religion di Funchi ku bòkel , no awa ku suku (religie gebaseerd op stevige kost, geen slap aftreksel).”
Was de kerk van Jan Doret eens slecht bezocht, dat veranderde terstond toen de pastor yu di Kòrsou daar predikte. Parochianen en niet parochianen kwamen van heinde en verre om naar zijn vurige preken te luisteren. Vooral op 1 mei, de Dag van de Arbeid was hij in zijn element op de preekstoel. Een gedenkwaardige dag was ook 12 december 1982: er werd toen een heilige mis opgedragen aan de slachtoffers van de decembermoorden in Suriname aan de hand van revolutionairen. Omdat de kerk al propvol was werden banken en stoelen aangedragen die buiten moesten werden neergezet,
Sociaal activist
Römer was zeer sociaal bewogen en maakte zich sterk voor de vorming van de mens, zodat deze zelfstandig zou functioneren en mondiger zou zijn. Een bekende uitspraak van hem was: “Kabes no ta pa peña so, pa pensa tembe.” (Het hoofd is er niet alleen om gekamd te worden, gebruik het ook om na te denken).
Hij was nauw betrokken bij het pastoraal werk, het onderwijs en de oprichting van diverse vakbonden en coöperatieve verenigingen, zoals spaar en kredietorganisaties. Ook streefde hij naar meer samenwerking tussen buurtorganisaties en was hij medeoprichter van de Curaçaose vereniging voor Anonieme Alcoholisten
Verder schreef hij tussen 1992 en 2006 diverse boeken over onder andere het religieuze leven op Curaçao en het spaar – en kredietwezen. Hij was de enige geestelijke die 30 jaar onafgebroken als (interim) pastoor had gediend te Jan Doret. Hij was intussen ook aangesteld als pastoor van Boka Sami, nadat daar een kerkje werd ingericht.
Onderscheidingen
Op voordracht van de paus werd Römer op 5 december 2003 door monseigneur Luis Secco tot ‘monseigneur’ gepromoveerd. Alleen twee geestelijken op Curaçao mochten, buiten de ambt, deze titel dragen. De andere was Julio Henriquez, pastoor te Montaña die deze titel in 1990 kreeg toebedeeld.
In 2004 werden Römer’s inspanningen beloond met het Kruis van Verdienste, de hoogste formele onderscheiding op Curaçao en in 2008 met een eredoctoraat aan de Universiteit van de Nederlandse Antillen.
Ter gelegenheid van zijn 75e verjaardag werd het boek Liber Amicorum uitgegeven over het leven, filosofieën en ideologieën van Römer. Auteurs van het boek waren Valdemar Marcha, Jules Rojer en Guido Hermans.
Römer koos er in 2005 voor om in Jan Doret een huis te kopen, nog voordat hij met pensioen ging in 2009. Hij overleed op 17 april 2010 op 88-jarige leeftijd en ligt begraven in het familiegraf van zijn ouders in de katholieke begraafplaats aan de Roodeweg.
Ter nagedachtenis van deze sociale activist en alom geliefde priester is een standbeeld geplaatst bij de ACU, de Ambtenaren Credit Union aan de Pater Eeuwensweg.
