Oranjestraat

De ‘Gemene weg naar Viana’, dat was de originele naam van wat we vandaag kennen als de Oranjestraat. Huize Vianen ligt tegenwoordig aan het eind van de Penstraat. Maar het oorspronkelijke herenhuis met die naam lag dichter bij de Oranjestraat in het tegenwoordige Cher Asile en wel in de Velpstraat.*
De Oranjestraat begint vanuit het oosten bij de kerk van Steenrijk en loopt dan richting stad, beginnende met links ’den Bònt’: een vijftigtal compacte huisjes, keurig en fleurig op een rijtje. Ze zijn tussen 1936-1944 gebouwd door de Stichting Katholieke Volkshuisvesting, beter bekend als de volksbond.
De eerste steenlegging op 11 maart 1936 is van historische betekenis: De ‘Bonthuizen’ zijn één van de eerste volkswoningbouwprojecten op Curaçao. Eerder bouwde de Volksbond al huizen in Otrobanda, ten westen van de Santa Famia kerk en grenzend aan de katholieke begraafplaats aan de Roodeweg.
Tussen de huizen loopt, paralel aan de Oranjestraat, de P.L. Jansenstraat, zo genoemd naar Ludovicus Jansen, eens de alom geliefde pastoor van Pietermaai en initiatiefnemer van de volksbond. Jansen is in 1845 te Schiedam geboren en arriveerde in 1875 op Curaçao. Hij kwam voor de armen op en hield zich bezig met recreatie van jongeren in de wijk. En was altijd omringd door kinderen en jongeren die na zijn dood in 1920 geld inzamelden voor een borstbeeld dat rechts vóór de kathedraal van Pietermaai is te zien.

Het koelhuis
Opvallend in de Oranjestraat was het Koelhuis waar levensmiddelen werden verkocht die in de ijskast bewaard moesten worden, zoals boter, ijs etc. Het voormalige koelhuis stond in de buurt van de Ebenezer Church.
Ook bekend in de straat was het servicestation van AD Capriles waar men auto’s kon brengen voor kleine – en grotere servicebeurten.
Kenmerkend voor de Oranjestraat zijn nog steeds de typische, Caribische houten arbeidershuizen die het gezicht van de straat en de achterliggende buurten bepalen. De Oranjestraat is de scheiding tussen Nieuw Nederland aan de ene kant en aan de andere kant de wijken Chėr Asile, Monte Verde en Coronet, oftewel Còrnèt, die vaak in één adem genoemd worden met Nieuw Nederland.

Kelubank
Ten westen van Monte Verde en achter de vroegere Oranjeschool ligt Cornet of Coronet. Het heette vroeger ook nog Altena of (Baha i) Kinipí: neerlaten en afknijpen. Vrouwen die uit de buitenwijken naar de stad liepen, lieten hier hun rokken neer, voor ze de stad ingingen. De rokken werden opgetild omdat men door de mondi naar de stad moest lopen. En op de terugweg naar huis knepen ze, om te proeven, alvast een stukje uit de meegenomen lekkernijen.
Te Coronet ligt, vlak achter de voormalige Oranjeschool en naast de vroegere limonadefabriek, de kegelbaan, in de volksmond Kerubank of Kelubank genoemd.
Andere oudere namen bij de Oranjestraat zijn de Schuine steeg, Kleisteeg en Kruisweg, allen uit 1919. Ook de Rotsweg lag bij de Oranjestraat, evenals Soledad een wijk ten zuiden van de weg, waar tegenwoordig de Helenastraat loopt en tenslotte Sabana, een kleine wijk ten noorden van Oranjestraat en ten zuiden van Coronet.

Protestants Kerkhof
Aan het eind van de Oranjestraat, aan de voet van Berg Altena en tegenover Radio Hoyer, ligt het protestants kerkhof Altena. Dit is ontstaan ten gevolge van de wilsbeschikking van een voormalig eigenaar, die op zijn landgoed begraven wilde worden. Zijn dochter schakelde daarna de notaris in om vast te leggen dat ook zij en haar drie kinderen op die plek begraven zouden worden.
Dit kerkhof werd later ook de laatste rustplaats voor de oprichter van de eerste drukkerij op Curaçao, William Lee die in 1786 in Schotland was geboren, in Venezuela verbleef tijdens de strijd tegen de Spaanse overheersing en toen -naar verluidt – met zijn drukpers onder de arm – naar Curaçao vluchtte. Hij was de eerste Curaçaose journalist, redacteur, vormgever en drukker en van zijn hand verscheen op 11 december 1812 de eerste krant op het eiland: The Curaçao Gazette and Commercial advertiser, voorloper van de Curaçaosche Courant. Jarenlang en ook na zijn dood bleef dit de officiële krant voor mededelingen van de overheid. Vlakbij de Diamond Bakery in Nieuw Nederland stond eens het magazijn van de Curaçaosche Courant en ook de latere directeur van de krant, Pim Elisabeth, kwam uit deze wijk.
Lee is op 5 augustus 1823 op 37-jarige leeftijd overleden en is begraven in de zuid-oosthoek van het protestants kerkhof.

* Zie Chèr Asil