Nieuw Nederland 2

In deel 1 over Nieuw Nederland zagen we al dat de wijk is ontstaan uit Monte Verde. In dit tweede deel komt de ontwikkeling aan bod van Nieuw Nederland door de jaren heen en de relatie tussen het (afgezette) been van Peter Stuyvesant en de naam van de bario.

Grenzen
Volgens de directeur van de NAAM*, Dimitri Cloose is de oude begrenzing van Nieuw Nederland niet duidelijk maar begint de huidige grens voorbij Avila Beach Hotel bij de Nuyenstraat als onderdeel van de wijk Monteverde met als eindpunt de Sittardstraat. Het wordt ten noorden en in het zuiden begrensd door respectievelijk de Oranjestraat en de Penstraat. Wilhelmus Johannes Franciscus Nuyens (1823-1894) was een Nederlands Historicus, Sittard is een stad in Limburg en Oranje** verwijst naar de Nederlandse Koninklijke familie, het Huis van Oranje-Nassau met als stamvader Willem van Oranje. Verder zijn ook alle straten in Nieuw Nederland –rekening houdende met de naam van de wijk- vernoemd naar Nederlandse steden en streken zoals Den Helder, IJmuiden, Eindhoven, Heerlen en Walcheren. Enige uitzondering is de Penstraat, één van de oudste wegen op het eiland dat naar het herenhuis The Pen leidde.

Verbetering infrastructuur
Junnes Sint Jago schrijft dat rond 2004 een studie verscheen waarin de toenmalige stafmedewerker van het bestuurscollege Erwin Raphaela, ervoor pleitte dat de overheid ook sociale problemen zoals drop-outs en drugsgebruik in de wijk moest aanpakken, en zich niet alleen moest richten op repressief optreden en economische groei ter voorkoming van wijkverval. De zienswijze werd in dezelfde periode onderschreven door de commissie Van Lennep, actief op het gebied van wijkaanpak. Naar aanleiding van haar eindrapport dat in 1995 verscheen, werd de Stichting Fonds voor Sociale Ontwikkeling en Economische Bedrijvigheid, beter bekend als Reda Sosial ter bestrijding van de armoede in de wijken opgericht.
Pas in het jaar 2000 werd in Nieuw Nederland de benodigde infrastructuur door de overheid aangelegd., waardoor ook een begin kon worden gemaakt met de riolering. In 2016 werd, met fondsen van de Europese Unie, de infrastructuur verder ontwikkeld en kwamen er wegen, voetpaden, straatverlichting en verdere modernisatie van de riolering.
In Nieuw Nederland verhuisde men vaak naar een ander huis in de wijk zelf. Maar nadat het gouvernement tussen 1948 en 1953 circa 927 volkswoningen bouwde te Chère Asile en Marie Pompoen trokken diverse families weg uit hun houten woningen in Nieuw Nederland om in betonnen huizen te gaan wonen. Andere houten huizen in de wijk zijn in de loop der tijd opgeknapt of verdwenen om plaats te maken voor nieuwe betonnen woningen, maar de kleurige houten huizen bepalen nog steeds het gezicht van Nieuw Nederland.

Het been van Stuyvesant
Een vraagteken was nog altijd waarom de wijk aan die naam komt. Mogelijk is een kerkhof bij het voormalige Monte Verde de sleutel tot dit geheim. Dit Stuyvesant (of Stuyvesants) kerkhof maakte, evenals de rest van het latere Nieuw Nederland deel uit van het vroegere landgoed Monteverde van Leopoldo Camarena.
Petrus-Peter-Stuyvesant was de zoon van een predikant die reeds op jonge leeftijd in dienst van de West Indische Compagnie was getreden en gold als het brein achter het plan om Curaçao als centraal punt in te richten voor de handel in tot slaaf gemaakten.
Hij was directeur-gouverneur van Curaçao van 1643 tot 1664 en tegelijk, gedurende de periode 1647-1664 ook de laatste ‘Hollandsche’ gouverneur’ van het huidige New York dat toen Nieuw Amsterdam heette.
Stuyvesant werd in 1644, tijdens een zeegevecht met de Spaanse Armada bij Sint Maarten door een kogel in zijn been getroffen waardoor hij deze moest laten amputeren.
Volgens de overlevering heeft een familielid, Johannes David Stuyvesant het gebalsemde been begraven in het Stuyvesants kerkhof te Monte Verde.
Een ingezonden stuk in de Amigoe van 23 juli 1959 geeft echter aan dat het kerkhof die naam droeg na het tijdperk van Peter Stuyvesant en dat er geen verband is met het betrokken been.
Als reactie hierop komt dan een ander ingezonden stuk in de Amigoe dat de locatie aanwijst: “Het been van Stuyvesant moet op Chère Asile begraven zijn en wel in de nabije omgeving van het gebouw van Naomi Household of Ruth, achter het huis van de familie Pietersz. Men wist toen zelfs dat het graf ten westen van de toen aldaar staande grote tamarindeboom lag”.
Het Stuyvesants kerkhof bestond in ieder geval wel, zoals blijkt uit een onderzoek van de auteur Charles de la Try Ellis. Hij schrijft: …’documenten uit 1810 geven aan dat Johannes Davis Stuyvesant, weduwnaar was van Maria Gales, een kleindochter van gouverneur Jan Gales, en eigenares van een ‘stuk gronds bekende onder de naam Stuyvesant’ te Monte Verde. Het kerkhof werd gebruikt om familieleden te begraven. Na verloop van tijd raakte ook de naam van dit wijkdeel in vergetelheid omdat Johannes Stuyvesant geen
nakomelingen met zijn achternaam achterliet’.

Nieuw Amsterdam, New York, Nieuw Nederland
Hoewel dus nooit bewezen is of het geamputeerde been op Curaçao lag en waar precies, bleef het gerucht in verband met het Stuyvesants kerkhof eeuwenlang hardnekkig bestaan. Junnes Sint Jago geeft aan dat tijdens de grote
orkaan van 1877 graven zijn opgebroken door aardverschuivingen en door de Curaçaosche Courant uit 1929 schertsend de vraag werd gesteld “of het sinds 1877 zoekgeraakte been van Stuyvesant ook door de meesleurende modder gezakt zou zijn naar het zuidelijker gedeelte van het terrein dat lager ligt en aan zee grenst “ (Nieuw Nederland, dus). Volgens de auteur zijn er indicaties dat Camarena naar aanleiding van dit gerucht en als eerbetoon aan Stuyvesant, besloten had dit deel van zijn gronden te Monteverde de naam Nieuw Nederland te geven.
Peter Stuyvesant is in 1672 op 80-jarige leeftijd overleden en begraven in New York, de stad waar ook Camarena jarenlang woonde voordat hij zich op Curaçao vestigde….
Bekende ‘Nieuw Nederlanders’ zijn onder andere de antropoloog, veelzijdige kunstenaar en dichter Elis Juliana*, tv – en radionieuwspresentator Esther Arrindel, ex-directeur van Reda Sosial en Fundashon Kas Popular: Herman George, de advocaat Marva Bennet, de schrijfster Lucrecia ‘Loekie’ Morales, de saxofonoist Chito Borgschot, de voetballer Ronald de Lannoy , de architect Reno Pietersz, en theatermaker en directeur culturele zaken, Pacheco Domacassé.
(Ex) politici uit de wijk zijn Dennis Jackson, de parlementariër John Leonard en Ruth Douglas, dokter en ex-parlamentariër, beiden gevestigd te Sint Maarten, ex-minister en ex-gezaghebber Elmer ‘Kadé’ Wilsoe, oud minister Marco de Castro, ex-minister van Arbeid- en Sociale Zaken, Ruthmilda Larmonie-Cecilia en ex- minister-president Maria Liberia Peters.
Uit ‘den Bònt’ (de Volksbond, zuid-oostelijk deel van de Oranjestraat en de Pater Ludowicus Jansen straat) zijn wijlen de gezondheidsgoeroe Leo Floridas, de gewezen directeur van de Curaçaosche Courant, Pim Elisabeth, wijlen de bekende psycholoog Nelson Coffie, de voetballer en Papiamentist Antoine Maduro en ex-gouverneur Lucille George Wout.

*Stichting NAAM is belast met onderzoek en beheer museum ivm archeologie en antropologie.

*Het is vrijwel onbekend dast Elis Juliana een tweelingzus had en dat zijn naam met een enkele ‘l’ wordt geschreven en dus als’ Eelis’ moet worden uitgesproken.